Podsumowanie III ogólnopolskiej konferencji „Inteligentnie w energetyce. Wsparcie budowy inteligentnej sieci energetycznej w Polsce”

Print Friendly, PDF & Email

3 października br. w Hotelu Warszawianka w Jachrance odbyła się III ogólnopolska konferencja „Inteligentnie w energetyce. Wsparcie budowy inteligentnej sieci energetycznej w Polsce”, stanowiąca podsumowanie realizowanego przez Ministerstwo Klimatu i Środowiska projektu. Jego celem było przede wszystkim zwiększenie świadomość społecznej na temat inteligentnych liczników. 

„Inteligentne opomiarowanie i inteligentne sieci to z pewnością wyzwanie, przed którym stoimy wszyscy, zarówno w Ministerstwie, jak również uczestnicy rynku, a przede wszystkim operatorzy systemu elektroenergetycznego.”– mówiła Aleksandra Świderska, Dyrektor Departamentu Elektroenergetyki i Gazu z Ministerstwa Klimatu i Środowiska, która zwróciła również uwagę na fakt, że u podstaw wykorzystania pełnego potencjału inteligentnych liczników leży przede wszystkim aktywizacja użytkowników.

Jakie są główne korzyści płynące z inteligentnego opomiarowania? Dla konsumentów to przede wszystkim dostęp i rozliczenie według rzeczywistych danych dotyczących zużycia energii. Natomiast dla przedsiębiorstw energetycznych to m.in. łatwiejsze zarządzanie popytem na rynku, obniżenie szczytowego zapotrzebowania oraz redukcja strat handlowych i technicznych kosztów odczytu. Nie można zapomnieć również o korzyściach w skali makro, takich jak rozwój odnawialnych źródeł energii, wzrost efektywności energetycznej czy digitalizacja.

Jak można się było dowiedzieć, wymiana liczników postępuje w tempie wyprzedzającym przyjęte założenia – obecnie zainstalowanych jest bowiem blisko 5 mln liczników zdalnego odczytu, co stanowi 24% realizacji ustawowego harmonogramu. Jest to bardzo dobry wynik lecz należy dalej dążyć do celu jakim jest instalacja kolejnych 13 mln liczników do końca 2028 roku.

Na konferencji pojawili się znakomici Prelegenci, którzy podzielili się z uczestnikami ekspercką wiedzą i swoim doświadczeniem. Pierwszym z nich był Dyrektor ds. OIRE i Kierownik Projektu Operator Informacji Rynku Energii w PSE S.A. Pan Lesław Winiarski, który przedstawił ciekawą prezentacje dotyczącą ogólnych informacji o CSIRE i OIRE, a także opowiedział o statusie prac nad Planem wdrożenia CSIRE i jego aktualizacji.

Kolejne wystąpienie dotyczyło transformacji cyfrowej i Inteligentnej sieci energetycznej. Pan Mariusz Jurczyk, Dyrektor Wykonawczy ds. Zarządzania Ciągłością Działania, IT i OT z TAURON Polska Energia, opowiedział o transformacji sieci elektroenergetycznej i stanie instalacji LZO w Polsce i w Europie. Interesujące informację można było usłyszeć w kwestii transformacji cyfrowej czy generatywnej sztucznej inteligencji.


Podczas konferencji została również przeprowadzona debata pn. Inteligentne liczniki – szanse, możliwości, wyzwania, w której udział wzięli: Ewa Sikora, Dyrektor Pion Usług Dystrybucyjnych w Energa -Operator; Marek Kulesa, Dyrektor Biura w TOE oraz Łukasz Bartuszek, Radca w Ministerstwie Klimatu i Środowiska. Za jej całokształt odpowiadał Pan Przemysław Kałek, radca prawny, który zadawał prelegentom pytania z zakresu inteligentnego opomiarowania.

Pan Jarosław Wojtulewicz, Doradca Zarządu ds. Strategii w APATOR S.A. opowiedział o licznikach pod kątem biznesu i współpracy z OSD. Przedstawił zagadnienia związane ze światowym rynkiem producentów czy weryfikacją i dopuszczaniem do rynku składników infrastruktury krytycznej. Ciekawie przedstawił również propozycje dotyczące rozwoju współpracy pomiędzy producentami urządzeń i dostawcą rozwiązań a operatorami sieci.

 

Jako ostatnia wystąpiła Pani Anna Bednarska, Naczelnik Wydziału Rynku Detalicznego i Sieci inteligentnych  dep. Elektroenergetyki i Gazu MKIŚ, której celem było podsumowanie wszystkich działań, jakie udało się osiągnąć w trakcie projektu.

 

 

Przeprowadzona kampania to nie tylko spoty radiowe, artykuły sponsorowane czy aktywne prowadzenie kanałów social media. W ramach niej udało się przeprowadzić prawie 30 szkoleń i warsztatów, w których wzięło udział ponad 2 tys. osób. Projekt i przyświecające mu idee promowano także poprzez udział w 5 imprezach branżowych. Inicjatywę nagłaśniano ponadto podczas trzech ogólnopolskich konferencji, które były dodatkowo transmitowane online. Oprócz wydarzeń, w ramach kampanii opracowano również między innymi analizy i ekspertyzy, które są ciekawym źródłem wiedzy.

Zachęcamy do obejrzenia całej konferencji:

oraz do zapoznania się z interesującymi prezentacjami naszych Prelegentów, które można pobrać poniżej:

III Ogólnopolska Konferencja – prezentacja otwierająca >> tu

CSIRE – aktualizacja planu wdrożenia i kolejne kroki milowe >> tu

Transformacja Cyfrowa. Inteligentna sieć energetyczna do pobrania >> tu

Liczniki inteligentne jako istotna gałąź >> tu

Podsumowanie działań projektowych >> tu

 

Rozwój mikro i małych instalacji w Polsce

Print Friendly, PDF & Email

W ostatnich latach możemy zaobserwować znaczący wzrost udziału odnawialnych źródeł energii w krajowym miksie energetycznym. Moc zainstalowana OZE w Polsce przekracza już 23 GW, co stanowi około 38% całkowitej mocy zainstalowanej. W 2010 r. moc ta wynosiła blisko 2,2 GW [1], co oznacza niemal 10-krotny wzrost na przestrzeni 12 lat. W 2022 r. OZE odpowiadały za produkcję około 37 TWh czyli około 20,6 % energii elektrycznej wyprodukowanej w Polsce. Znaczna część nowych mocy to duże instalacje komercyjne, jednak nie możemy zapominać o segmencie mikro i małych instalacji, które w sposób znaczący wpływają na system elektroenergetyczny.

Aby posługiwać się odpowiednią siatką definicyjną należy odwołać się do podstawowego aktu prawnego regulującego rozwój OZE w Polsce – ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii [2]:

mikroinstalacja – instalację odnawialnego źródła energii o łącznej mocy zainstalowanej elektrycznej nie większej niż 50 kW, przyłączoną do sieci elektroenergetycznej o napięciu znamionowym niższym niż 110 kV albo o mocy osiągalnej cieplnej w skojarzeniu nie większej niż 150 kW, w której łączna moc zainstalowana elektryczna jest nie większa niż 50 kW;

mała instalacja – instalację odnawialnego źródła energii o łącznej mocy zainstalowanej elektrycznej większej niż 50 kW i nie większej niż 1 MW, przyłączoną do sieci elektroenergetycznej o napięciu znamionowym niższym niż 110 kV albo o mocy osiągalnej cieplnej w skojarzeniu większej niż 150 kW i mniejszej niż 3 MW, w której łączna moc zainstalowana elektryczna jest większa niż 50 kW i nie większa niż 1 MW

W sposób szczególny za rozwój segmentu mikroinstalacji odpowiedzialni są prosumenci, którzy wytwarzają energię elektryczną na własne potrzeby.

Poniżej w tabeli przedstawiono liczbę prosumentów w Polsce [3]:

ROK LICZBA PROSUMENTÓW [SZT.] ZMIAN R/R ILOŚĆ ENERGII WPROWADZONA DO SIECI [MWH] ZMIAN R/R
2018 51 163 130 370,16
2019 149 308 191,83% 324 333,17 148,78%
2020 452 307 202,94% 1 100 883,33 239,43%
2021 847 192 87,30% 2 688 441,10 144,21%
2022 1 200 755 41,73% 5 665 071,20 110,72%

 

Dominującą technologią wśród mikro i małych instalacji jest fotowoltaika, której udział w całkowitej energii wytworzonej przekracza 99,63%. Pozostałe technologie w tym segmencie mają marginalny udział – przykładowo udział elektrowni wodnych wynosi zaledwie 0,31%. Oprócz oczywistych warunków umożliwiających rozwój instalacji PV, do których należą: możliwość skalowania, stosunkowo niskie koszty czy brak szczególnych wymagań technicznych, wzrostu powszechności upatrywać można również w dużej popularności programu priorytetowego Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, „Mój Prąd” [4].

Na poniższym wykresie przedstawiono ilości energii wprowadzonej w poszczególnych latach przez prosumentów w Polsce:

Równie dynamiczne zmiany zachodzą w przypadku małych instalacji (o mocy 50 kW – 1 MW). Aktualnie moc wszystkich takich instalacji wynosi ponad 3 070 MW. Także w tym przypadku najwięcej jest takich, które wykorzystują energię promieniowania słonecznego – na koniec 2022 r. było ich 3 056 o łącznej mocy zainstalowanej przekraczającej 2 491 MW. Rok wcześniej wszystkich małych instalacji wpisanych do rejestru małych instalacji OZE było 1932, których łączna moc zainstalowana wynosiła około 1 050 MW [5].

Tak dynamiczne zmiany niosą za sobą również nowe wymagania w zakresie bezpieczeństwa energetycznego oraz sieci elektroenergetycznych. W ostatnich miesiącach Operator Systemu Elektroenergetycznego (Polskie Sieci Elektroenergetyczne S.A.) dwukrotnie zmuszony był do wydania poleceń redukcji generacji źródeł OZE. Najpierw 23 kwietnia zredukowano farmy fotowoltaiczne o mocy około 2,2 GW, a z kolei 30 kwietnia redukcja dotyczyła około 2,3 GW źródeł OZE. Główną przyczyną takiego podejścia była nadwyżka podaży energii, w tym z odnawialnych źródeł energii, przy jednoczesnym niskim zapotrzebowaniu na energię [6].

W ślad za dynamicznie zmieniającą się strukturą wytwórczą niezbędne są zatem zmiany w innych obszarach takich jak elastyczność systemu, w tym poprzez instalowanie magazynów energii, rozbudowa sieci przesyłowych oraz aktywne zachowania odbiorców energii elektrycznej. W rozwiązaniach takich nieodzowne są między innymi inteligentne liczniki, które umożliwiają lepszą kontrolę poboru oraz wytwarzania energii przez prosumentów, jak też ułatwiają operatorom systemów elektroenergetycznych zarządzanie siecią.

Źródła:

[1] Główny Urząd Statystyczny: Energia ze źródeł odnawialnych w 2010 r., Warszawa 2011

[2] Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii (Dz. U. z 2022 r. poz. 1378, 1383, 2370, 2687)

[3] Urząd Regulacji Energetyki: Raporty dotyczący energii elektrycznej wytworzonej z OZE w mikroinstalacji i wprowadzonej do sieci dystrybucyjnej (art. 6a ustawy o odnawialnych źródłach energii) z lat 2018 – 2022. Dostępny: https://www.ure.gov.pl/pl/urzad/informacje-ogolne/edukacja-i-komunikacja/publikacje/raport-wytwarzanie-ener-1/8833,Raport-dotyczacy-energii-elektrycznej-wytworzonej-z-OZE-w-mikroinstalacji-i-wpro.html

[4] Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Warszawie: https://mojprad.gov.pl/o-programie/nabor-i-i-ii

[5] Urząd Regulacji Energetyki: Raport – zbiorcze informacje dotyczące wytwarzania energii elektrycznej z odnawialnych źródeł energii w małej instalacji (art. 17 ustawy o odnawialnych źródłach energii)

[6] Komunikaty PSE z dnia 23 oraz 30 kwietnia 2023 r.

Możliwości dofinansowania inwestycji OZE w Polsce

Print Friendly, PDF & Email

W ostatnich latach inwestycje w odnawialne źródła energii cieszą się dużym zainteresowaniem, zarówno indywidualnych odbiorców energii, jak i przedsiębiorstw. Pierwsza grupa inwestuje w szczególności w instalacje fotowoltaiczne w celu obniżenia rachunków za energię elektryczną. Druga natomiast w celu sprzedaży energii, a przez to zwiększenie zysku lub też ograniczenie kosztów energii w przedsiębiorstwie. Większość źródeł OZE przy aktualnych warunkach rynkowych osiągnęła już tzw. grid parity to znaczy, że mogą one dostarczać energię po kosztach niższych lub równych cenie rynkowego nabycia energii. Jest to punkt, w którym źródła takie mogą rozwijać się bez subwencji. Należy jednak pamiętać, że rozwój OZE może przebiegać nierównomiernie w różnych obszarach kraju, wśród różnych grup, w różnych gałęziach gospodarki lub dla wybranych technologii. W tym celu część inwestycji nadal może być subsydiowana. Poniżej przedstawiono zestawienie programów wsparcia inwestycji dostępnych w ostatnim okresie na rynku polskim.

  1. Mój prąd

Program „Mój prąd” znany jest prawdopodobnie wszystkim zainteresowanym rozwojem instalacji PV w Polsce. Pierwszy nabór wniosków rozpoczął się 30 sierpnia 2019 i do tej pory odbyło się ich aż 6. Według stanu na koniec maja 2023 r. dofinansowanie otrzymało 412 784 projektów instalacji PV, na łączną kwotę 1 741 735 374 zł, dzięki czemu udało się ograniczyć emisję CO2 o ponad 1 906 879 160 kg/rok. Tak duże zainteresowanie programem wynika z prostoty jego działania, korzystnych metod rozliczania energii, jak również stopniowo spadających kosztów instalacji PV.

Na przestrzeni 6 zrealizowanych naborów program zmieniał się i aktualnie w programie mogą uczestniczyć 3 grupy wnioskodawców: (a) rozliczający się z wyprodukowanej energii elektrycznej w systemie net-billing, którzy nie skorzystali dotychczas z dofinansowania do mikroinstalacji fotowoltaicznej; (b) rozliczający się z wyprodukowanej energii elektrycznej w systemie opustów tzw. net-metering, którzy nie skorzystali dotychczas z dofinansowania do mikroinstalacji fotowoltaicznej, pod warunkiem przejścia na system rozliczania wyprodukowanej energii elektrycznej tzw. net-billing oraz (c) grantobiorcy (Wnioskodawcy) rozliczający się z wyprodukowanej energii elektrycznej w systemie opustów tzw. net-metering, którzy skorzystali z dofinansowania do mikroinstalacji fotowoltaicznej m.in. z programu Mój Prąd pod dodatkowymi warunkami.

Wysokość dofinansowania wynosi do 50% kosztów kwalifikowanych oraz nie więcej niż: dla instalacji PV 6 000 zł, instalacji PV oraz urządzeń dodatkowych lub samych urządzeń dodatkowych 7 000 zł, nawet do 28 500 zł w przypadku gruntowych pomp ciepła lub do 16 000 zł w przypadku magazynów energii.

Więcej informacji dotyczących naborów oraz programu priorytetowego „Mój prąd” znajduje się na stronie internetowej Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, pod adresem: https://mojprad.gov.pl/o-programie/nabor-v

  1. Energia dla wsi

Program ten ma na celu zwiększenie wykorzystania odnawialnych źródeł energii na terenach wiejskich lub wiejsko-miejskich. Jego beneficjentami mogą być rolnicy lub spółdzielnie energetyczne. W przypadku rolników przedmiotem wsparcia może być instalacja fotowoltaiczna lub wiatrowa o mocach z zakresu od 50 kW do 1 MW, lub elektrownia wodna i instalacja wytwarzania biogazu o mocy elektrycznej z zakresu od 10 kW do 1 MW i mocy cieplnej z zakresu 30 kW do 3 MW. Dodatkowo inwestycja może obejmować magazyn energii pod warunkiem zintegrowaniem go z powstającym źródłem energii. Inwestycje są wspierane, zarówno w postaci dotacji, jak i preferencyjnych pożyczek. Maksymalne poziomy wsparcia uzależnione są od statusu prawnego beneficjenta oraz rodzaju, wielkości i zakresu inwestycji. Budżet programu wynosi 1 mld zł, z czego 515 mln zarezerwowane jest na dofinansowanie w postaci pożyczki, a 485 mln na dotacje.

Więcej informacji dotyczących naborów oraz programu priorytetowego „Energia dla wsi” znajduje się na stronie internetowej Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, pod adresem: https://www.gov.pl/web/nfosigw/nabor-wnioskow-2023-energia-dla-wsi

  1. Grant OZE

Grant OZE jest programem przygotowanym przez Bank Gospodarstwa Krajowego, a dofinansowaniu podlegają inwestycje z zakresu zakupu, montażu, budowy lub modernizacji instalacji odnawialnego źródła energii, z możliwością dofinansowania do 50 % kosztów przedsięwzięcia. Program ten przeznaczony jest dla szerokiego katalogu wnioskodawców między innymi wspólnot mieszkaniowych, jednostek samorządu terytorialnego, towarzystw budownictwa społecznego, społecznych inicjatyw mieszkaniowych, spółek prawa handlowego czy osób fizycznych.

Więcej informacji dotyczących naborów oraz programu priorytetowego „Grant OZE” znajduje się z stronie internetowej Banku Gospodarstwa Krajowego, pod adresem: https://www.bgk.pl/podmioty-rynku-mieszkaniowego/efektywnosc-energetyczna-i-oze/grant-oze/#c26343

  1. Programy lokalne

W wielu regionach Polski dostępne są również wojewódzkie, miejskie bądź gminne programy dofinansowania budowy instalacji OZE. Często oprócz osób fizycznych, beneficjentem takiego programu mogą być wspólnoty i spółdzielnie mieszkaniowe, przedsiębiorcy, stowarzyszenia, fundacje lub też inne osoby prawne. Wielkość dofinansowania oraz zasady jego ustalania określane są szczegółowo przez organizatora, a przez to w różnych regionach kraju mogą się one różnić. Przykładem takiego programu może być dotacja warszawska oferowana przez Urząd Miasta Stołecznego Warszawy, obejmująca możliwość dofinansowania pomp ciepła (do 40 000 zł), kolektorów słonecznych (do 15 000 zł), instalacji PV (do 15 000 zł) czy turbin wiatrowych (do 15 000 zł).

Podsumowanie:

Przedstawione powyżej programy są jedynie wybranymi spośród szerokiej oferty potencjalnych źródeł dofinansowania instalacji OZE. Dodatkowo należy pamiętać o programach, w których można otrzymać dofinansowanie na inne cele takie jak termomodernizacja czy poprawa efektywności energetycznej. Przykładem takiego programu jest „Czyste powietrze”, w ramach którego dofinansowanie może obejmować zakup nowej instalacji centralnego ogrzewania, mikroinstalacji PV, przegród budowlanych (okna, drzwi itp.), wentylacji mechanicznej z odzyskiem ciepła czy przeprowadzenie audytu energetycznego.

Więcej informacji dotyczących naborów oraz programu „Czyste Powietrze” znajduje się na stronie internetowej pod adresem: https://czystepowietrze.gov.pl/

Opisy tych i innych programów dofinansowania dla poszczególnych beneficjentów znajdują się na stronach operatorów tych środków na przykład: Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Warszawie, Wojewódzkich Funduszy Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej jak również stronach jednostek samorządu terytorialnego.

10 RZECZY, KTÓRE WARTO WIEDZIEĆ, O LICZNIKACH ZDALNEGO ODCZYTU

Print Friendly, PDF & Email

Do końca 2028 roku w co najmniej 80% punktów poboru energii będzie zainstalowany licznik zdalnego odczytu. Koszty zakupu, zainstalowania i uruchomienia ponosi operator systemu dystrybucyjnego. Pokrywa on również koszty infrastruktury technicznej niezbędnej do prawidłowego funkcjonowania licznika.

Licznik zdalnego odczytu nazywany jest również inteligentnym licznikiem. Skąd taka nazwa? Oto 10 jego „inteligentnych cech”, o których warto wiedzieć.

  1. Licznik monitoruje zużycie energii oraz przesyła dane o zużyciu do operatora sieci dystrybucyjnej. Dane o zużyciu prądu są rejestrowane co 15 min. Licznik przesyła je dalej z kilkugodzinnym opóźnieniem. Najpierw dane płyną po istniejącej instalacji kablowej do stacji średniego napięcia, a stamtąd do dystrybutora prądu
  2. Dane o sumarycznym miesięcznym zużyciu energii przekazywane są jedynie sprzedawcy, po to by mógł wystawić rachunek. Dane nie są przekazywane nikomu innemu. Są szyfrowane w podobny sposób jak dane bankowe oraz przechowywane w bezpiecznym miejscu. Dostęp do nich jest ściśle kontrolowany.
  3. Licznik zbiera informacje o łącznym zużyciu energii w naszym domu. Na podstawie odczytów nie można ustalić, jakie urządzenia mamy w domu albo ilu członków liczy nasze gospodarstwo domowe.
  4. Na wyświetlaczu, znajdującym się na obudowie licznika, możemy odczytywać bieżące informacje o zużyciu energii. Jeśli korzystamy z taryfy wielostrefowej, licznik pokaże również informacje, ile energii zużyliśmy w poszczególnych strefach. Obserwując własne zużycie energii, możemy sprawdzić, czy taryfa, według której płacimy dziś za prąd, jest dla nas optymalna.
  5. Dzięki licznikowi możemy lepiej zaplanować pracę domowych urządzeń, programując pralkę, zmywarkę czy bojler, tak by pracowały poza godzinami szczytu. Dzięki temu oszczędzimy pieniądze.
  6. Licznik pozwala monitorować nasze zużycie energii na indywidualnym koncie w portalu klienta. Wystarczy się zarejestrować i zalogować, podając numer licznika i indywidualny numer punktu poboru energii, który znajdziemy na fakturze. Konto jest chronione bezpiecznym hasłem, które sami ustalimy i tylko my będziemy mieli do niego dostęp. Program pozwoli nam sprawdzić:
    • stan licznika,
    • ile energii zużyliśmy w wybranym przez nas okresie,
    • w jakich godzinach pobór był większy, a w jakich mniejszy.
  7. Dzięki zastosowaniu inteligentnych liczników, faktury prognozowane zostaną zastąpione rozliczeniami opartymi o bieżące zużycie energii. Będziemy płacić za faktycznie zużyty prąd.
  8. Dzięki licznikom zdalnego odczytu będziemy mogli w bardzo prosty sposób zmienić tryb rozliczeń na przedpłatowy, gdyż liczniki te będą wyposażone w taką funkcję. Będzie to idealne rozwiązanie dla osób, które planują wynająć mieszkanie.
  9. W przyszłości system inteligentnych liczników pozwoli na bieżąco monitorować sieć, dzięki czemu dystrybutor będzie mógł natychmiast zareagować, gdy tylko pojawi się awaria. Nie będziemy musieli zgłaszać braku prądu.
  10. Dzięki licznikom zdalnego odczytu dużo łatwiej i dużo szybciej będziemy mogli zmienić sprzedawcę energii. Większa konkurencja na rynku przyczyni się w przyszłości do obniżenia cen.

    Źródła:

    Rozporządzenie Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 22.03.2022 w sprawie systemu pomiarowego, Prawo Energetyczne,

    https://energa-operator.pl/infrastruktura/liczniki-zdalnego-odczytu

PROSUMENT W ENERGETYCE

Print Friendly, PDF & Email

Prosument to wytwórca energii elektrycznej produkujący ją na własne potrzeby. Energia ta zwykle pochodzi z odnawialnych źródeł, na przykład z paneli fotowoltaicznych, turbin wiatrowych lub biogazowni. Ewentualne nadwyżki mogą być wprowadzane do sieci. Wartość wprowadzonej do sieci energii jest rozliczna w ciągu 12 miesięcy w rachunkach za zakup energii elektrycznej. Energia wytworzona i skonsumowana w ciągu tej samej godziny stanowi autokonsumpcję i nie jest obciążona kosztami zakupu energii ani opłatami dystrybucyjnymi.

Jeśli instalacja OZE jest podłączona do instalacji elektrycznej w miejscu zużywania energii, wtedy mówimy o prosumencie indywidualnym. Jest to rozwiązanie odpowiednie dla domów jednorodzinnych, przedsiębiorców, którzy posiadają własne budynki, a także części wspólnych budynków wielolokalowych – jeżeli moc instalacji wystarcza jedynie na pokrycie zapotrzebowania tych części.

Gdy instalacja podłączona jest do sieci dystrybucyjnej za pośrednictwem wewnętrznej instalacji budynku wielolokalowego, z której prosument pobiera energię na potrzeby swojego lokalu, mówimy o prosumencie zbiorowym. Może to być osoba, która wytwarza energię elektryczną z instalacji OZE na własne potrzeby, ale mieszka budynku wielolokalowym, gdzie dach jest częścią wspólną.

Jest to rozwiązanie przydatne w budynkach wielolokalowych, jeśli moc instalacji przekracza zapotrzebowanie części wspólnych budynku. Prosumentem zbiorowym może być część wspólna, mogą to być lokatorzy, ale także przedsiębiorcy, którzy eksploatują lokale w takim budynku. Energia wytworzona w takiej instalacji jest przypisywana według udziału.

Gdy nie ma możliwości zamontowania instalacji na swoim budynku lub budynku wielolokalowym, w związku z czym instalacja OZE nie jest podłączona do instalacji elektrycznej w miejscu zużywania energii ani do wewnętrznej instalacji, mamy do czynienia z prosumentem wirtualnym.

We wszystkich powyższych przypadkach rozliczenia prowadzone są na podstawie ilości energii sumarycznej zbilansowanej w każdej godzinie, ale w czasie nie krótszym niż godzina.

Do 30 czerwca 2024 roku wartość energii elektrycznej wprowadzonej do sieci dystrybucyjnej jest wyznaczana dla każdego miesiąca na postawie rynkowej miesięcznej ceny energii. Od 1 lipca 2024 roku wartość energii elektrycznej wprowadzonej do sieci będzie wyznaczana dla każdej godziny na postawie rynkowej ceny energii.

Gdy prosument wytwarza i pobiera energię w ciągu tej samej godziny, od takiej energii nie uiszcza się opłat z tytułu jej sprzedaży oraz dystrybucji. Jeśli w ciągu tej samej godziny prosument wytworzył więcej energii niż zużył, jest ona wprowadzana do sieci. Ilość wprowadzonej energii jest rejestrowana przez operatora systemu elektroenergetycznego, a następnie mnożona przez rynkową miesięczną cenę energii elektrycznej, wyznaczonej dla danego miesiąca kalendarzowego.

Ilość i wartość energii są ewidencjonowana przez sprzedawcę na koncie prosumenta jako depozyt prosumencki. Depozyt jest przeznaczony na rozliczenie zobowiązań za zakup energii elektrycznej – sprzedawca obniża rachunek za pobraną energię w cenach detalicznych o wartość rynkową wprowadzonej energii w cenach hurtowych.

Depozyt może być rozliczony w ciągu 12 miesięcy od momentu przypisania danej kwoty jako depozytu. Po upływie tego terminu środki są zwracane w ciągu następnego miesiąca, jednak zwrot nie może przekroczyć 20% depozytu dla danego miesiąca. Środki powyżej 20% są umarzane.

Źródło:

https://www.gov.pl/web/rozwoj-technologia/prosument-zbiorowy-w-polsce

Zapraszamy na III edycję ogólnopolskiej konferencji

Print Friendly, PDF & Email

Już 3 października br. odbędzie się III ogólnopolska konferencja pn. „Inteligentnie w energetyce. Wsparcie budowy inteligentnej sieci energetycznej w Polsce”

Data: 3 października 2023 r., godz. 9:00-16:00,

Miejsce: Hotel Warszawianka (sala Europejska II), Jachranka 77, 05-140, Serock

Formularz zgłoszeniowy: Rejestracja na III Ogólnopolską Konferencję ISE

„Inteligentnie w energetyce” to jeden z kluczowych projektów realizowanych przez Ministra Klimatu i Środowiska, który wpisuje się w proces transformacji energetycznej Polski.

Jego celem jest poszerzenie wiedzy i podniesienie świadomości użytkowników energii elektrycznej, osób odpowiedzialnych za tworzenie otoczenia rynkowo-regulacyjnego i przedsiębiorstw energetycznych w zakresie korzyści, jakie niesie wdrażanie inteligentnych sieci elektroenergetycznych (ISE) z uwzględnieniem kwestii cyberbezpieczeństwa.

Należy podkreślić, że inteligentne opomiarowanie to ważny element krajowej transformacji sektora energetycznego, która jest oparta o cyfryzację, inteligentne sieci i inteligentne liczniki zdalnego odczytu. Zmiany te umożliwią bezpieczną integrację odnawialnych źródeł energii w systemie, rozwój rynku prosumentów oraz wykorzystanie potencjału aktywnych odbiorców, co z pewnością wpłynie pozytywnie na cały system elektroenergetyczny Polski.

III ogólnopolska konferencja będzie zwieńczeniem inicjatywy umożliwiającej wymianę wiedzy i doświadczeń eksperckich z zakresu inteligentnych sieci energetycznych (Smart Grids), nowych technologii, procesów wdrażających liczniki zdalnego odczytu (LZO) oraz uregulowań prawnych dotyczących ww. tematyki, które integrują działania wytwórców, sprzedawców, dystrybutorów i odbiorców energii elektrycznej. Podczas wydarzenia Eksperci poruszą najważniejsze kwestie związane z inteligentnymi licznikami oraz OIRE i CSIRE, a podczas panelu dyskusyjnego opowiedzą o szansach i wyzwaniach związanych z inteligentnym opomiarowaniem.

Konferencja prowadzona będzie w formule hybrydowej – możliwy jest udział stacjonarny lub online.

Infrastruktura Sieci domowej (ISD) w liczniku energii elektrycznej

Print Friendly, PDF & Email

Jako infrastrukturę sieci domowej (ISD) rozumie się urządzenia domowe wpięte we wspólną sieć zapewniającą wymianę informacji pomiędzy tymi urządzeniami celem inteligentnego zarządzania nimi.

W skład ISD mogą wchodzić routery, switche, urządzenia typu „smart” czyli przede wszystkim pompy ciepła, instalacje fotowoltaiczne oraz sprzęt AGD jak: telewizory, lodówki, pralki czy też kuchenki. Z punktu widzenia domownika, takie rozwiązania podnoszą jakość i komfort życia, poprzez np. odpowiednie sterowanie żaluzjami, temperaturą otoczenia, a nawet zautomatyzowane domawianie brakującej żywności w naszych lodówkach. W tym wypadku cała komunikacja realizowana jest wewnątrz sieci domowej za pomocą indywidualnej sieci internetowej LAN (Local Area Network). Na ISD zatem można spojrzeć z punktu pojedynczego gospodarstwa domowego i czerpanych z tego tytułu korzyści.

Istnieje jednak drugie podejście do ISD o dużo szerszym znaczeniu. W szczególności jeżeli mowa o inteligentnym wykorzystaniu energii elektrycznej w całym systemie elektroenergetycznym. Przy tym podejściu warto zaznaczyć obopólną korzyść, tj. pojedynczego gospodarstwa inwestującego w zarządzanie urządzeniami smart i wykorzystującego produkcję energii elektrycznej z odnawialnych źródeł energii (OZE), ale też całego systemu elektroenergetycznego. Punktem pozyskiwania informacji o zużyciu energii przez odbiorcę w tym przypadku jest licznik zdalnego odczytu posiadający port ISD. Na ten port licznik energii elektrycznej wystawia dane pomiarowe w trybie online zawierające informacje o niewykorzystanej energii elektrycznej z OZE oraz zużyciu energii pochodzącej z sieci dystrybucyjnej. System odbiorcy zarządzający urządzeniami typu „smart” na podstawie danych pozyskanych z licznika energii elektrycznej i urządzeń zainstalowanych w domu, może podejmować decyzję o efektywnym jej wykorzystaniu. Możemy wyobrazić sobie sytuację, że smart dom wyposażony jest w urządzenia takie jak instalacja fotowoltaiczna, magazyn energii, pompa ciepła oraz urządzenia smart AGD. System zarządzający infrastrukturą domową na podstawie zebranych danych (o produkcji energii z inwertera, przekazywaniu jej do sieci z licznika) może podejmować decyzję o podwyższeniu lub obniżeniu temperatury w domu, naładowaniu lub rozładowywaniu magazynu energii lub samochodu elektrycznego. Dzięki takiemu podejściu obniżają się koszty wykorzystywania energii elektrycznej dla odbiorcy. A co z systemem elektroenergetycznym? Gdzie tu jest korzyść?

Dzięki temu, że odbiorca zużywa energię ze źródeł OZE w momencie jej nadprodukcji, umożliwia tym samym produkowanie innym odbiorcom – czyli uniknie się tzw. odstawiania inwerterów. Ogranicza się też straty na przesyle energii i zmniejsza koszty ponoszone przez spółki dystrybucyjne na inwestycje pozwalające na generację energii przez źródła rozproszone.

Na mocy Dyrektywy 2009/72/WE dotyczącej wspólnych zasad rynku wewnętrznego energii elektrycznej przewiduje się, że państwa członkowskie Unii Europejskiej lub organy regulacyjne, w celu promowania efektywności energetycznej, zalecą przedsiębiorstwom energetycznym umożliwienie świadczenia usług zarządzania energią. Efektem jest wprowadzenie przez spółki dystrybucyjne (OSD) w licznikach energii elektrycznej portu ISD pozwalającego na optymalizację wykorzystywania energii przez odbiorcę.

Na podstawie Rozporządzenia Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 22 marca 2022 r. w sprawie systemu pomiarowego każdy licznik energii elektrycznej zdalnego odczytu musi posiadać port ISD. W załączniku nr 1 do rozporządzenia pkt. 7.3.2 znajduje się opis tego wymagania: „Licznik zdalnego odczytu wyposaża się w co najmniej następujące interfejsy komunikacyjne do komunikacji lokalnej: Wireless M-Bus zgodny z najlepszą praktyką i aktualnym poziomem wiedzy technicznej opisanym w szczególności w odpowiednich Polskich Normach lub normach wydawanych przez krajowe lub międzynarodowe organizacje, w tym w normie PN-EN 13757-4, działający na częstotliwości 868 MHz, służący do komunikacji z infrastrukturą sieci domowej.” Komunikacja na tym interfejsie odbywa się w czasie zbliżonym do rzeczywistego. W uzasadnionych przypadkach operator systemu dystrybucyjnego elektroenergetycznego może zastosować inny równoważny rodzaj interfejsu komunikacyjnego.

Wszyscy Operatorzy systemów Dystrybucyjnych planują i wdrażają liczniki umożliwiające taką komunikację. W jednym przypadku jest to port USB, do którego można podpiąć dowolne, kompatybilne urządzenie, posiadające komunikację bezprzewodową (Wireless M-Bus, WIFI, inne) lub komunikację przewodową, o ile zachodzi taka potrzeba. W innym przypadku jest to bezpośrednie zastosowanie komunikacji Wireless M-Bus 868 MHz. Zarówno jedno, jak i drugie rozwiązanie daje możliwość pozyskiwania danych z licznika i zarządzania nimi.

Obecnie wszystkie OSD zainstalowały łącznie 1 538 875 szt. liczników spełniających wymogi powyższego Rozporządzenia. W Polsce możemy zaobserwować jeszcze niszę, która polega na braku firm prowadzących usługi zarządzaniem energią u odbiorców z taryf G.

Potencjał jest jednak spory, ponieważ od 2017 r. cały czas widzimy przyrost mikroinstalacji.
Na dzień 1 stycznia 2023 r. łączna liczba mikroinstalacji wyniosła 1 210 299 szt. o mocy 9,254 GW.

Rys.1 Liczba mikroinstalacji przyłączonych przez OSD 2021/2023.

Źródło: http://www.ptpiree.pl/energetyka-w-polsce/energetyka-w-liczbach/mikroinstalacje-w-polsce

 

Weźmy teraz pod uwagę urządzenia typu smart, takie jak pompy ciepła. W 2022 r. w stosunku do 2021 r. sprzedaż pomp ciepła w Polsce wzrosła o 120%.

 

Rys.2 Liczba sprzedanych pomp ciepła w latach2010-2022 r..

Źródło: https://rynek-ciepla.cire.pl/artykuly/serwis-informacyjny-cire-24/imponujacy-wzrost-rynku-pomp-ciepla-w-polsce

Ogromny wzrost zakupu pomp ciepła widoczny jest w całej Europie. W Niemczech odnotowano 53% wzrost sprzedaży, w Norwegii 25% wzrost, w Szwajcarii pomimo bardzo dojrzałego rynku pomp ciepła w tym kraju, w 2022 r. odnotowano 23% wzrost. Z kolei w Belgii, podobnie jak to się stało w Polsce, rynek pomp ciepła w 2022 r. uległ podwojeniu. Przy zestawieniu tych danych ze wzrostem liczby sprzedanych mikroinstalacji fotowoltaicznych energii elektrycznej, widać duży potencjał do inteligentnego zarządzania energią u odbiorców drobnych, jakimi są gospodarstwa domowe.

Obserwując rozwijający się rynek urządzeń inteligentnych mających dostęp do Internetu, ciągły przyrost mikroinstalacji OZE oraz chociażby zmiany dotyczące samochodów elektrycznych, celowe  staje się inteligentne zarządzanie energią elektryczną.

Źródła:

  1. Ustawa – Prawo energetyczne z dnia 10 kwietnia 1997 r. z nowelizacjami
  2. Rozporządzenie Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 22 marca 2022 r. w sprawie systemu pomiarowego (Dz.U. 2022 poz. 788)
  3. Raport technologiczny ISD w ramach Inteligentnych Sieci/HAN within Smart Grids (http://kigeit.org.pl/FTP/PRCIP/Literatura/022_Raport_2012_ATK_Technologiczny.pdf )
  4. http://www.ptpiree.pl/energetyka-w-polsce/energetyka-w-liczbach/mikroinstalacje-w-polsce
  5. https://rynek-ciepla.cire.pl/artykuly/serwis-informacyjny-cire-24/imponujacy-wzrost-rynku-pomp-ciepla-w-polsce

Digitalizacja w systemie energetycznym: transformacja przemysłu energii w erze technologicznej

Print Friendly, PDF & Email

W obliczu szybkiego rozwoju technologii i rosnącego zapotrzebowania na energię, digitalizacja staje się nieodłącznym elementem transformacji przemysłu energetycznego. Odgrywa ona kluczową rolę w tworzeniu inteligentnych sieci energetycznych, które są bardziej wydajne, zrównoważone i elastyczne. Warto więc przyjrzeć się znaczeniu digitalizacji w systemie energetycznym, analizując korzyści, wyzwania i perspektywy przyszłości tego dynamicznego procesu.

Digitalizacja odnosi się do wykorzystania zaawansowanych technologii informacyjno-komunikacyjnych, analizy danych oraz automatyzacji w celu usprawnienia zarządzania, monitorowania i dostarczania energii w systemie energetycznym. Obejmuje szeroki zakres działań, takich jak wdrażanie inteligentnych liczników, sieci energetycznych, aplikacji mobilnych, systemów zarządzania energią, sztucznej inteligencji, big data, internetu rzeczy (IoT) i blockchain. Te technologie są kluczowe dla przekształcenia tradycyjnych sieci energetycznych w inteligentne sieci energetyczne [1].

Korzyści płynące z dygitalizacji w systemie energetycznym są bardzo duże, zarówno dla operatorów sieci, dostawców energii, jak i dla konsumentów. Jedną z najważniejszych jest możliwość monitorowania i zarządzania sieciami energetycznymi w czasie rzeczywistym. Inteligentne liczniki i czujniki umieszczone w różnych punktach sieci pozwalają na zbieranie danych dotyczących produkcji, przesyłu i zużycia energii. Dzięki temu operatorzy sieci mogą szybko reagować na zmiany w zapotrzebowaniu i optymalizować wydajność systemu [2].

Kolejną kluczową korzyścią jest integracja źródeł energii odnawialnej. Wraz z rosnącym udziałem energii pochodzącej z odnawialnych źródeł, takich jak energia słoneczna i wiatrowa, konieczne staje się skoordynowanie i zarządzanie tymi zmiennymi dostawami energii. Technologie digitalne umożliwiają prognozowanie produkcji energii odnawialnej, optymalizację rozdziału energii w sieci oraz wsparcie dla mikroinstalacji energetycznych, takich jak panele słoneczne na dachach budynków. Pozwala to na zwiększenie udziału energii odnawialnej w globalnym miksie energetycznym i redukcję emisji gazów cieplarnianych.

Digitalizacja ma również pozytywny wpływ na zachowania konsumentów. Dzięki inteligentnym aplikacjom i systemom zarządzania energią, konsumenci mają możliwość świadomego monitorowania swojego zużycia energii, kontrolowania kosztów i podejmowania świadomych decyzji dotyczących efektywności energetycznej. Dostęp do informacji o zużyciu energii w czasie rzeczywistym motywuje konsumentów do zmniejszania zużycia, co przyczynia się do bardziej zrównoważonego systemu energetycznego.

Mimo licznych korzyści, digitalizacja w systemie energetycznym stawia przed nami również pewne wyzwania. Jednym z nich jest kwestia bezpieczeństwa cybernetycznego. W miarę wzrostu liczby połączonych urządzeń w systemach energetycznych, rośnie ryzyko ataków cybernetycznych. Dlatego niezbędne jest wdrożenie odpowiednich zabezpieczeń, protokołów i procedur w celu ochrony sieci energetycznych przed zagrożeniami. Wprowadzenie nowoczesnych systemów bezpieczeństwa, ciągłe monitorowanie i współpraca z ekspertami ds. cyberbezpieczeństwa są nieodzowne dla zapewnienia niezawodności i integralności systemu energetycznego [3].

Digitalizacja prowadzi do powstania nowych modeli biznesowych i relacji pomiędzy producentami, dostawcami a konsumentami energii. Istotne jest więc, aby przepisy prawne były kompatybilne z zachodzącymi zmianami i procesami. W chwili obecnej aktualne brzmienie prawa energetycznego zostało dostosowane do bieżących wyzwań, jednak w przyszłości w przypadku rozwoju technologii lub sposobu jej wykorzystania, konieczna może okazać się nowelizacja istniejących regulacji i ram prawnych pod kątem zmieniających się warunków tak, aby zapewnić odpowiednie ramy prawne dla rozwoju inteligentnych sieci energetycznych. Jest to złożone zadanie, które wymaga współpracy między interesariuszami i dialogu publicznego w celu stworzenia efektywnych i uczciwych regulacji.

Perspektywy rozwoju digitalizacji w systemie energetycznym są obiecujące. Prognozuje się, że rozwój sztucznej inteligencji, analizy danych, internetu rzeczy (IoT) i innych technologii będą przyspieszały innowacje w sektorze energetycznym. Inteligentne sieci energetyczne będą bardziej autonomiczne i elastyczne, zwiększając zdolność do absorbowania energii z odnawialnych źródeł oraz dostosowywania się do zmieniających się warunków i preferencji konsumentów [4].

Jednym z obszarów, który zyska na znaczeniu, jest rozwój tzw. mikrosieci energetycznych. Mikrosieci to lokalne sieci energetyczne, które mogą działać niezależnie od głównego systemu energetycznego. Wykorzystując technologie digitalne, mikrosieci mogą integrować lokalne źródła energii, takie jak panele słoneczne, turbiny wiatrowe czy baterie magazynujące energię i dostarczać energię mieszkańcom, przedsiębiorstwom i instytucjom. To daje większą niezależność, elastyczność i odporność na awarie w porównaniu do tradycyjnego modelu zasilania [5].

Innym ważnym trendem jest rozwój inteligentnych budynków. Inteligentne budynki wykorzystują technologie digitalne, aby zoptymalizować zarządzanie energią, monitorować zużycie, sterować oświetleniem i klimatyzacją, oraz integrować się z sieciami energetycznymi. Dzięki temu mogą one osiągnąć większą efektywność energetyczną, zmniejszyć koszty i wpływ na środowisko. Inteligentne budynki stanowią kluczowy element inteligentnych miast i przyczyniają się do tworzenia zrównoważonych społeczności.

Dygitalizacja w systemie energetycznym ma ogromne znaczenie dla przyszłości przemysłu energetycznego. Przejście od tradycyjnych do inteligentnych sieci energetycznych jest nieuniknione i przynosi liczne korzyści, takie jak poprawa wydajności, integracja energii odnawialnej, świadome zarządzanie energią oraz zrównoważony rozwój. Wdrożenie odpowiednich technologii i regulacji jest kluczowe dla osiągnięcia tych korzyści. Dygitalizacja to nie tylko przyszłość, ale także niezbędny krok w kierunku bardziej efektywnego, zrównoważonego i elastycznego systemu energetycznego, który pozwoli na osiągnięcie niezależności i bezpieczeństwa energetycznego.

[1] Kałus, D. (2017). Digitalizacja, automatyzacja i sztuczna inteligencja w sektorze energetycznym. Nowa Energia, (3), 54-59.

[2] https://businessinsider.com.pl/technologie/digital-poland/cyfryzacja-polskiej-energetyki/pr98cye

[3] Kucharska, A. (2017). Digitalizacja sektora energetycznego a potencjalne zagrożenia na przykładzie Niemiec. In M. Gitling & I. Wojaczek (Eds.), Zagrożenia ładu społecznego oraz bezpieczeństwa narodowego: wybrane aspekty (pp. 208–220). Instytut Socjologii Państwowej Wyższej Szkoły Wschodnioeuropejskiej.

[4] Lisowiec A. (2020) Technologie IoT w energetyce odnawialnej, Wiadomości Elektrotechniczne 1(9):23-26

[5] Parol, M. (2016). Mikrosieci–przyszłościowe struktury sieci dystrybucyjnych. Organ, 8, 16.

Energetyka dwukierunkowa – co to jest i na czym polega?

Print Friendly, PDF & Email

Jak już wielokrotnie wskazywano na portalu kilowatogodzinyoszczednosci.pl, w coraz większym stopniu energetyka odchodzi od pierwotnego, scentralizowanego charakteru na rzecz energetyki lokalnej i rozproszonej. Energetyka przyjmuje kształt bardziej lokalny, gdzie energia jest konsumowana bliżej miejsca jej wytworzenia, a dotychczasowi odbiorcy często stają się wytwórcami energii – prosumentami, czyli odbiorcami końcowymi wytwarzającymi energię elektryczną na własne potrzeby wyłącznie z odnawialnych źródeł energii w mikroinstalacji, pod warunkiem że w przypadku odbiorcy końcowego, niebędącego odbiorcą energii elektrycznej w gospodarstwie domowym, nie stanowi to przedmiotu przeważającej działalności gospodarczej [1]. Jednym z wielu skutków takiej ewolucyjnej transformacji energetycznej jest między innymi konieczność dokonywania pomiarów zarówno energii pobranej, jak i oddanej do sieci elektroenergetycznej. Liczba prosumentów w Polsce lawinowo rośnie – w 2018 roku było ich niewiele ponad 51 tysięcy, a na koniec 2022 ich liczba przekroczyła już 1,2 miliona. Tak dynamiczna zmiana wymaga podjęcia wielu działań zarówno od operatorów sieci dystrybucyjnych, jak i operatora sieci przesyłowej. Stawia to również wyzwania przed administracją rządową, której zadaniem jest dostosowanie dynamiki zmian do technicznych możliwości rozwoju OZE.

Najpopularniejszymi instalacjami stosowanymi przez prosumentów są mikroinstalacje fotowoltaiczne, wykorzystujące energię promieniowania słonecznego do wytwarzania energii elektrycznej – ich moc na koniec 2022 przekraczała 99,6% wszystkich mocy w mikroinstalacjach w Polsce.

Poniżej przedstawiono uproszczony schemat blokowy instalacji PV wraz z układem przyłączeniowym oraz instalacją pomiarową:

Ilość energii pobieranej lub wprowadzanej do sieci elektroenergetycznej uzależniona jest zatem od aktualnej konsumpcji energii elektrycznej przez odbiorniki w danym gospodarstwie domowym oraz ilości energii generowanej w instalacji PV. Należy jednak zauważyć, że w przypadku instalacji PV szczyt ich produkcji przypada w godzinach około południowych i nie jest on skorelowany z konsumpcją energii elektrycznej w gospodarstwie domowych. Największa konsumpcja energii przypada bowiem w godzinach porannych (np. przygotowanie do wyjścia do pracy, przygotowanie posiłków itp.) oraz godzinach wieczornych (np. prace domowe, przygotowanie posiłków, oglądanie telewizji). Wypadkową tego jest konieczność oddawania wyprodukowanej energii do sieci energetycznej w godzinach, w których wykorzystanie odbiorników jest niewielkie oraz pobieranie energii z sieci w godzinach, w których generacja PV jest niewielka.

Poniżej na wykresie przedstawiono przykładową generację instalacji PV oraz zapotrzebowanie na energię w gospodarstwie domowym:

Na powyższym wykresie można zauważyć, że w ciągu dnia może dochodzić do dynamicznych zmian w zakresie energii oddawanej oraz pobieranej z sieci. W tym celu niezbędne jest dokonywanie odpowiednich pomiarów w zakresie obu kierunków – oznacza to, że w przypadku kiedy konsument chce zostać prosumentem, niezbędne jest zainstalowanie licznika dwukierunkowego, który umożliwia rozliczenie energii zarówno w systemie net-billing, jak i systemie opustowym, o których więcej informacji można przeczytać w artykule „Magazyny energii w gospodarstwach domowych” pod adresem: https://kilowatogodzinyoszczednosci.pl/magazyny-energii-w-gospodarstwach-domowych/ .

Licznik dwukierunkowy stanowi więc nierozerwalny element istniejącej instalacji fotowoltaicznej, która nie może zostać uruchomiona bez jego zamontowania – byłoby to niezgodne z powszechnie obowiązującym prawem. Istotnym jest również fakt, że energia wytwarzana przez mikroinstalację i przekazywana do sieci, przy liczniku jednokierunkowym byłaby klasyfikowana jako zużyta przez tego prosumenta. W ten sposób otrzymałby on większy rachunek za energię elektryczną. Dwukierunkowy licznik gwarantuje więc bilansowanie zużycia, dzięki któremu prosumenci mogą rozliczać się ze swoim sprzedawcą energii, zgodnie z zasadami, opisanymi w ustawie o odnawialnych źródłach energii. Warto zaznaczyć, że za wymianę licznika odpowiada operator, a prosument nie jest obciążony za to dodatkowymi kosztami. Konieczne jest jednak złożenie odpowiedniego wniosku do swojego operatora, minimum 30 dni przed planowanym uruchomieniem instalacji fotowoltaicznej, aby ten dokonał koniecznej wymiany.

[1] Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii (Dz. U. z 2022 r. poz. 1378, 1383, 2370, 2687)

[2] Urząd Regulacji Energetyki: Raporty dotyczący energii elektrycznej wytworzonej z OZE w mikroinstalacji i wprowadzonej do sieci dystrybucyjnej (art. 6a ustawy o odnawialnych źródłach energii) z lat 2018 – 2022. Dostępny: https://www.ure.gov.pl/pl/urzad/informacje-ogolne/edukacja-i-komunikacja/publikacje/raport-wytwarzanie-ener-1/8833,Raport-dotyczacy-energii-elektrycznej-wytworzonej-z-OZE-w-mikroinstalacji-i-wpro.html

CO WARTO WIEDZIEĆ O rozwiązaniu SMART GRID?

Print Friendly, PDF & Email

 

Inteligentne sieci elektroenergetyczne – Smart Grid – to inteligentna sieć dystrybucyjna oraz powiązane z nią technologie informatyczno-telekomunikacyjne, które integrują działania wytwórców, dystrybutorów, oraz odbiorców energii elektrycznej.

W skład Smart Grid wchodzą:

  • linie przesyłowe i dystrybucyjne;
  • elementy infrastruktury takie jak transformatory z czujnikami diagnozującymi ich pracę, automatykę zabezpieczającą – np.: przywracającą zasilanie w przypadku zwarcia, stacje rozdzielcze, linie zasilające odbiorców;
  • urządzenia pomiarowe i urządzenia automatyki, w tym inteligentne liczniki wraz z systemami do automatyzacji rozliczeń i zdalnej rekonfiguracji urządzeń;
  • rozproszone jednostki wytwórcze, czyli systemy fotowoltaiczne, turbiny wiatrowe, małe elektrownie wodne, biogazownie, systemy geotermalne itp.
  • obiekty wirtualne, takie jak autonomiczne obszary energetyczne – tzw. klastry energii oraz elektrownie wirtualne – grupujące drobne jednostki wytwórcze na poziomie sieci, by oferować energię na rynku;
  • bazy danych i systemy teleinformatyczne, które komunikują się z urządzaniami sieciowymi, monitorują wartości napięć, działania i kondycję techniczną urządzeń sieciowych;
  • systemy informatyczne przetwarzające dane oraz zarządzające takim aspektami jak planowane lub awaryjne wyłączenia, wykrywanie awarii, lokalizacja uszkodzenia, szacowanie czasu naprawy uszkodzenia.

Dlaczego Smart Grid jest „smart”?

Technologie wchodzące w skład Smart Grid automatyzują pracę sieci i informują o jej bieżącym stanie.  Ułatwiają również regulację wartości napięć, zarządzają obciążalnością sieci oraz ułatwiają zarządzanie zapotrzebowaniem na energię w sytuacjach awaryjnych.

Smart Grid umożliwia pozyskiwanie informacji o stanie i kondycji poszczególnych urządzeń sieciowych. Dzięki zastosowaniu odpowiednich algorytmów przewiduje awarie oraz nietypowe sytuacje, co pozwala na zaplanowanie z wyprzedzeniem odpowiednich działań – na przykład oszacowanie czasu pracy bez awarii i zaplanowanie prac konserwacyjnych w odpowiednim czasie.

System Smart Grid jest przystosowany do zmiennej ilości energii generowanej z OZE – umożliwia przyłączenie do sieci mikrogeneratorów na poziomie niskiego napięcia i zasobników energii, umożliwia zarządzanie rozproszoną generacją. Pozwala też zarządzać urządzeniami w gospodarstwie domowym, które znajdują się „z drugiej strony licznika”.

Jakie korzyści przeniesie nam Smart Grid?

To łatwiejszy dostęp do informacji na temat bieżącego zużycia energii za pośrednictwem dedykowanego portalu. Korzyścią są również nowe elastyczne taryfy. Użytkowanie energii będzie można dostosować do indywidualnych potrzeb gospodarstwa domowego. Zyskujemy dzięki temu stabilność dostaw energii.

Smart Grid umożliwi przyłączenie własnych mikro-źródeł energii, np.: przydomowych elektrowni wiatrowych, lub paneli fotowoltaicznych.

Zyskamy sporo nowych inteligentnych funkcjonalności:

Odbiorca będzie mógł zarządzać własną energią, a także prowadzić monitoring obciążenia sieci w czasie rzeczywistym. Pojawiające się ewentualnie błędy będą automatycznie identyfikowane i naprawiane. Ułatwi to również bieżący monitoring urządzeń, oraz pozwoli zoptymalizować rozdział mocy. Automatyczne przechodzenie na system wyspowy rozproszonych źródeł energii stanie się jeszcze łatwiejsze, innymi słowy – będzie można tymczasowo korzystać ze źródeł energii elektrycznej nieprzyłączonej do sieci.

Będzie można planować rozwój sieci z uwzględnieniem źródeł generacji rozproszonych, a w szczególności OZE. Smart Grid umożliwi inteligentne ładowanie pojazdów elektrycznych, czyli bez obawy przeciążenia lokalnej sieci. Właściciel będzie mógł podłączyć swój samochód w godzinach szczytu, ale energia zacznie być pobierana od momentu, gdy sieć jest mniej obciążona.

źródła:

Smart Grids – Gov.pl

https://www.smart-grids.pl